شنبه, 18 فروردين 1397 10:57

زبان آشوری و ریشه آن

زبان آشوری و ریشه آن

 

زبان‌های سامی

زبان‌های سامی یکی از زیرشاخه‌های خانواده زبان‌های آفریقایی-آسیایی هستند. این زبانها مجموعاً چهارصد و هفتاد میلیون گویشور دارند و در خاورمیانه، شمال آفریقا و شاخ آفریقا به آن‌ها گویش می‌شود.

سامی

سامی در آغاز، به عنوان نام زبان‌های محلی و اولیهٔ حوزهٔ خاور میانه و نیز زبان‌های برگرفته از آن زبان‌ها به کار رفت. از جملهٔ این زبان‌ها باید به آرامی، عربی و عبری اشاره کرد. همچنین به هر فرد از نژادهایی که زبان اصلی آن‌ها یکی از این زبان‌ها باشد هم سامی اطلاق می‌شود.

وجه تسمیهٔ این گروه‌بندی به اسطوره‌ای می رسد که در آن فرزندان نوح : سام و حام و یافث نام دارند. فرزندان سام را که اسطوره‌های مذهبی عهد عتیق و عهد جدید و روایات آمده در سنت اسلامی او را خلف و وارث نبوت نوح می‌دانند سامی می‌نامند.

ریشه‌شناسی

زبانهای سامی یکی از پنج شاخه زبانهای آفریقایی-آسیایی هستند. به اعتقاد دیاکونوف منشأ این زبانها دره رود نیل، حبشه تا منطقه کنعان بوده و این زبانها از آنجا به سایر سرزمین‌ها گسترش پیدا کرده‌اند. در دوران باستان از این خانواده زبانی زبانهای اکدی، سریانی، آشوری، عبری و آرامی از رونق خاصی برخوردار بودند. در دوران جدید تمامی این زبانها به نفع زبان عربی عقب‌نشینی کردند.

آرامی جدید آشوری

زبان آسوری یا به طور دقیق‌تر آرامی جدید آشوری به شاخهٔ آرامی شمال شرقی از زبان‌های آفرو-آسیایی تعلق دارد. این زبان، زبان مسیحیان آسوری امروز جهان است که امروز در ایران در بازقند سبزوار، عراق، ترکیه، سوریه، لبنان، آمریکا و برخی کشورهای جهان زندگی می‌کنند. این زبان به شاخه‌ای از زبان آرامی تلمود بابلی و زبان مندایی نزدیک است. از مهم‌ترین گویش‌های آسوری جدید، اورمژنایا، یعنی گویش آسوری‌های ارومیه است که به‌صورت مکتوب با ادبیات ویژهٔ خود از نیمهٔ دوم قرن ۱۹ رواج یافت. خط آسوری جدید، سریانی خاوری است که از راست به چپ نوشته می‌شود و الفبای آن به ترتیب حروف ابجد است. این زبان را نباید با زبان آشوری که قوم آشور در هزارهٔ اول قبل از میلاد تکلم می‌کردند اشتباه کرد. زبان آسوری زبانی پیچیده است. زبان آرامی کلاسیک که آسوریان برای ارتباط بین خود از آن استفاده می‌کنند در کلیسای شرقی، کلیسای کاتولیک کلدانی، کلیسای کاتولیک سریانی، و کلیسای ارتودوکس سریانی، نیز از آن استفاده می‌شود. تنها دو گویش از آسوری مدرن (که از آن با آرامی مدرن یا سریانی نیز یاد می‌شود) توسط مردمان آشوری‌زبان به‌کار می‌رود. آشوریان گویش‌های مدرن خود را سریانی می‌نامند. گویش‌های مدرن عبارت‌اند از:

  • آشوری شرقی که به آن سورث نیز گفته می‌شود.
  • آشوری غربی، برخی بعضی لهجه‌های این گروه را تورویو یا سوریویو می‌نامند.

 

زبان سریانی

سُریانی (ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ لِشّاناء سُریایاء) یکی از گویش‌های زبان آرامی و عبرانی است که خاستگاهش شمال میانرودان است که به خط سریانی نگارش می‌شده‌است. این زبان پس از چیرگی اسکندر بر ایران و در درازای فرمانروایی سلوکیان با واژگان یونانی درآمیخت و چهره‌ای دیگر یافت. ازاین‌پس، سریانی زبانی علمی گردید. نوشته‌های گران‌بهایی دربارهٔ روزگار ساسانی و اشکانی به این زبان نوشته شده‌است و هنوز هم این زبان گویشورانی دارد. مانی مشهور شش کتاب خود به زبان سریانی نوشت چون در آن زمان زبان سریانی در مغرب ایران زبان علمی و ادبی بود. هنوز هم در بسیاری از سرزمینهای عربی زبان، لهجهٔ سریانی وجود دارد. لهجهٔ آشوری‌ها و کلدانیهای سوریه و عراق و ترکیه و ایران سریانی است. لهجهٔ سریانی آشوریها با لهجهٔ سریانی کلدانیها اندک تفاوتی دارد. این لهجه در سرزمینهایی که برشمردیم با زبانهای محلی چون عربی و فارسی و ترکی آمیخته شده و به صورتی «سریانی نو» درآمده است.[۵] از سوی اقلیم کردستان عراق سندی سیاسی تصویب شده که در صورت استقلال این اقلیم زبان سریانی به عنوان یکی از زبان‌های رسمی آن درآید.

 

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید